Home   |   Info SKH   |   Persberichten   |   Contact   |   FAQ   |   Links
  • nr1
  • nr2

CE-markering bouwproducten

  1. Inleiding
  2. Wat betekent de CE-markering?
  3. Wat is het CE-merkteken NIET?
  4. Is CE-markering verplicht?
  5. Wat moet een producent doen om de CE-markering te kunnen aanbrengen?

1. Inleiding

Zolang de Europese commissie bestaat is één van haar belangrijkste doelstellingen geweest binnen de EG, een economische ruimte te creëren met daarbinnen een vrij verkeer van goederen, diensten, kapitaal en arbeid.

Om die interne markt te realiseren dienden zoveel mogelijk handelsbelemmeringen te worden opgeheven. Voor bouwproducten bestonden de belemmeringen vooral uit technische belemmeringen, in feite het probleem dat een bouwproduct dat in Nederland volgens NEN-normen is (goed) gekeurd b.v. in Duitsland opnieuw getest moest worden, omdat de DIN-normen net even anders waren.

Om hieraan een einde te maken is door de EG in1989 een Europese richtlijn bouwproducten (CPD-Directive 89/106/EEC) opgesteld waarin precies zoals in ons land het Bouwbesluit, voor bouwwerken fundamentele eisen zijn opgenomen. Voor bouwproducten geldt dat zij, als onderdeel van een bouwwerk aan deze zes fundamentele eisen moeten worden getoetst.

Deze zes zijn:

  1. Mechanische sterkte en stabiliteit
  2. Brandveiligheid
  3. Hygiëne, gezondheid en milieu
  4. Gebruiksveiligheid
  5. Geluidshinder
  6. Energiebesparing en warmtebehoud

Een concrete uitwerking van de fundamentele eisen, met het doel alle lidstaten voor wat betreft interpretatie daarvan op één lijn te brengen, is gegeven in 6 basisdocumenten (de z.g. fundamentele voorschriften).

Deze basisdocumenten behandelen ieder afzonderlijk de fundamentele voorschriften.

Om vervolgens bouwproducten aan de eisen te kunnen toetsen zijn door de EG mandaten gegeven aan CEN voor het opstellen van Europese geharmoniseerde normen (hEN) en aan EOTA voor het opstellen van richtlijnen (Guidelines) ten behoeve van Europese Technische Goedkeuringen.

Beide documenten zijn technische specificaties en bevatten voor elk beoogd gebruik van het product (of productgroep) testmethoden en het door de EG vastgestelde “systeem” van Attestation of Conformity (= verklaring van overeenstemming). Wordt door de producent en het product daaraan voldaan, dan is hij gerechtigd zijn product te voorzien van CE-markering.

De eerder genoemde “systemen”, zie tabel 1, zijn zoals gezegd vastgesteld door de EG en wel op grond van overwegingen als hoe gevoelig is het voortbrengingsproces van het product, m.a.w. is de kans groot dat het eindproduct sterk in kwaliteit wisselt (onbeheerst proces) of juist zeer constant van kwaliteit is (volledig beheerst proces).

Een andere overweging bij de vaststelling van het “systeem” is het toepassingsgebied en dus de bijdrage die het product levert aan de bouwconstructie (sterkte, veiligheid, brandwerendheid etc.). Naarmate de bijdrage belangrijker wordt is het noodzakelijk dat er sprake is van een volledig beheerst voortbrengingsproces, dat er door constante beproeving van het product wordt aangetoond dat aan de technische specificatie wordt voldaan en tenslotte dat het gehanteerde kwaliteitsborgingsysteem er zorg voor draagt dat fouten tot een aanvaardbaar minimum worden teruggebracht.

Uit tabel 1 blijkt dat de CE-markering altijd een producent eigen verklaring is, maar naarmate het product een grotere of belangrijkere bijdrage levert aan het bouwwerk, wordt de betrokkenheid van een Notified Body groter. De taak van de Notified Body is aan de markt duidelijk te maken dat het product voldoet aan de technische specificaties en dat de CE-markering terecht door de producent op het product is aangebracht.

2. Wat betekent de CE-markering?

Door het aanbrengen van de CE-markering verklaart de producent dat:

  • het product voldoet aan de relevante Publiekrechterlijke Europese eisen (dus aan de fundamentele eisen) van de Europese bouwrichtlijn;
  • het product van een constante kwaliteit is (de basis daarvoor is een goed functionerend kwaliteitssysteem);
  • het product voldoet aan de relevante technische specificatie.

3. Wat is het CE-merkteken NIET?

  • Het is géén merkteken van herkomst.
  • Het is géén kwaliteitsmerk in de traditionele zin, zoals b.v. het KOMO®-merk, dus het geeft geen prestatie- of kwaliteitsniveau aan.
  • Het geeft geen andere informatie dan dat het voldoet aan één of meer relevante fundamentele eisen.
  • Het is, tenslotte, zeker niet een licentie om het product onder alle omstandigheden in alle lidstaten te gaan/mogen gebruiken.

4. Is CE-markering verplicht?

Zoals eerder is gesteld is de doelstelling van de EG binnen de Gemeenschap een vrije economische ruimte te creëren, m.a.w. het mag niet zo zijn dat lidstaten importdrempels opwerpen. De CE-markering is dus het middel om deze importbeperkingen op te heffen en concurrentie op eerlijke grondslag te bevorderen.

Het antwoord is ja, het is/wordt verplicht, niet direct maar zeker wel op termijn.

Om de CE-markering mogelijk te maken is het nodig dat per product(groep) Europese Technische specificaties (hEN en ETA’s) beschikbaar zijn. Dit houdt in dat iedereen de beschikking krijgt over geharmoniseerde productnormen (EN) en ETAG’s.

Als deze beschikbaar zijn moeten de producenten -in tijd gezien- ook ruimschoots in de gelegenheid worden gesteld om het nodige huiswerk te kunnen doen. Wat dit huiswerk is wordt in de documenten (EN en ETA’s) uitvoerig beschreven. Het huiswerk omvat onder meer het (doen) uitvoeren van prototype keuring, invoeren van een kwaliteitssysteem, het verzorgen van een productdocumentatie enz.

In het onderstaande overzicht is aangegeven hoe door de EG de termijnen voor de EN’s en ETAG’s zijn vastgesteld.

Globaal is het zo dat 9 maanden na ter beschikking komen van EN’s en ETAG’s, CE-markering aangebracht kan worden; in geval van een EN-norm moet CE-markering een jaar later gerealiseerd zijn; voor ETAG’s is deze periode twee jaar.



Verklaring en toelichting:

DoA:
Date of Availability
Voor een hEN: datum waarop de definitieve tekst (in de officiële CEN-taalversies) van een geratificeerde hEN door CEN wordt gedistribueerd naar de (nationale) CEN-leden.
Voor een ETAG: datum waarop de definitieve tekst (in de Engelse taal) van de ETAG door de EC wordt gedistribueerd naar de lidstaten en EOTA.
Doa:
Date of announcement
Datum waarop nationale normalisatie-instituten conform CEN-voorschriften moeten hebben bekend gemaakt dat hEN beschikbaar is.
DoP:
Date of Publication
Voor een hEN: datum waarop de hEN door de EC officieel wordt gepubliceerd in de Official Journal of the European Commission (OJEC).
Voor een ETAG: Datum waarop de ETAG door de lidstaten - overeenkomstig nationale regels - kan worden gepubliceerd (geen verplichting).

Deze publicatiedatum is tevens het begin van de ‘co-existence period’, waarin

  1. de Technische Specificatie in de nationale regelgeving moet worden geïmplementeerd
  2. CE-markering van bouwproducten mogelijk wordt (maar nog niet verplicht is)
DoW:
Date of Withdrawal (of conflicting national provisions)
Voor hEN: datum waarop de geldigheid van eventuele conflicterende nationale documenten vervalt en regelgeving moet zijn aangepast.
Voor een ETAG: idem.
Deze datum is het einde van de ‘co-existence period’. Vanaf deze datum is CE-markering van bouwproducten verplicht. Echter, in Nederland geldt de uitzonderingssituatie dat vanaf DoW CE-markering via een hEN moet en via een ETA mag (dus niet verplicht). Dit verschil geldt (voor zover bekend) niet in de overige Lid staten van de EU.

5. Wat moet een producent doen om de CE-markering te kunnen aanbrengen?

Deze vraag is pas werkelijk urgent als bekend wordt dat voor een productgroep de geharmoniseerde Technische specificaties beschikbaar zijn. SKH volgt de activiteiten van CEN en EOTA en zal producenten/certificaathouders op de hoogte houden. Hieronder is aangegeven welke acties producenten moeten nemen:

  • Opstellen van een totaal overzicht van te markeren producten.
  • Per product een productspecificatie formuleren.
  • Per product(groep) een apart dossier maken.
  • Per product(groep) een overzicht maken van alle onderzoekingen (zowel van externe laboratoria als van eigen onderzoek).
  • Per product toetsing doorvoeren aan het opgelegde systeem van AC(Attestation of Conformity). In geval van geharmoniseerde EN-normen vindt de toetsing plaats aan de bijlage ZA in de norm, in geval van een ETA-guideline aan Section III Attestation of Conformity van dit document.
  • Indien het dossier met onderbouwend onderzoek van het product onvolledig is: het (doen) uitvoeren van onderzoek (z.g. Prototype keuring overeenkomstig het beproevingsprogramma in de Europese technische specificaties.
  • zich een ETA verwerven (indien er geen hEN is).
  • invoeren van een FPC (Factory Production Control) dat in overeenstemming is met Annex III.1 van de CPD.

Voor (Attest-met)Productcertificaathouders van SKH is het certificaat van SKH in principe voldoende. Het toetsen van de toe te passen FPC voor het betreffende product vindt plaats zoals aangegeven onder aandachtspunt 5 van deze paragraaf.

Teneinde duidelijkheid te verkrijgen over de taken van de producent en die van de Notified Body (SKH) bij de realisatie van CE-markering is in tabel 1 per systeem van Attestation of Conformity e.e.a. duidelijk gemaakt.

Met betrekking tot de systemen 1, 1+, 2, 2+, 3 en 4 kan worden opgemerkt dat classificatie geschiedt door de Europese Commissie.

Het vastleggen van het systeem heeft alles te maken met de zwaarte van de rol die het product speelt bij een of meerdere van de fundamentele eisen. Zo kan het zijn dat een product meerdere toepassingsgebieden kan hebben en dat afhankelijk van deze toepassingsgebieden een zwaarder of lichter wegend systeem door de Commissie wordt aangegeven. In dergelijke gevallen is het van belang dat ten eerste duidelijk wordt aangegeven waar het product zal worden toegepast en dat een Notified Body er op toeziet dat aan de eisen, passend bij het systeem, door de producent is voldaan.

Tabel 1

Systemen van “Attestation of Conformity” (Verklaring van Overeenstemming)

AC-systeem

Taak voor de producent

Taak voor de Notified Body

Basis voor de CE-markering

4

  • Prototype testen van het product
  • Controle van het productieproces
  • Geen

Producent eigen verklaring

3

  • Controle van het productieproces
  • Prototype keuring van het product

2

  • Prototype testen van het product
  • Controle van het productieproces
  • Certificatie van de productcontrole op basis van eerste inspectie

Producent eigen verklaring
+
Certificaat van productieproces

2+

  • Prototype testen van het product
  • Controle van het productieproces
  • Testen van monsters overeenkomstig vastgelegd testplan
  • Certificatie van de productiecontrole op basis van:
    • eerste inspectie
    • continue controle,bewaking en goedbevinding van het productieproces

1

  • Controle van het productieproces
  • Regelmatig testen van monsters overeenkomstig vastgelegd testplan
  • Certificatie productconformiteit op basis van de taken van de Notified Body en de taken die zijn toegeschreven aan de producent
  • Taken voor de Notified Body zijn:
    • prototype testen van het product;
    • eerste inspectie fabriek en controle productieproces;
    • continue controle, bewaking en goedbevinding van het productieproces

Producent eigen verklaring
+
Certificaat van productconformiteit

1+

  • Controle van het productieproces
  • Regelmatig testen van monsters overeenkomstig vastgelegd testplan
  • Certificatie van productconformiteit op basis van de taken van de Notified Body en de taken die zijn toegeschreven aan de producent
  • Taken voor de Notified Body zijn:
    • prototype testen van het product;
    • eerste inspectie fabriek en controle productieproces;
    • continue controle, bewaking en goedbevinding van het productieproces;
    • audit testen van monsters, getrokken in de fabriek, in de markt of op de bouwplaats